En Son Haberler



Atıf ÖZGEN

bilgi@insanidegerler.org
  Özgeçmişi
  Tüm Yazıları

GÜNÜMÜZDE KOMŞULUK…

Yazının başlığına bakıp, ‘Günümüzde komşuluk kaldı mı ki?, diyebilirsiniz.

Haklısınız!..

Kaybolan veya değişen ‘Mahalle Kültürü, komşuluk ilişkilerini de değiştirdi.

Komşu, komşunun külüne muhtaçtır, ya da ‘ Yakın komşu, uzak akrabadan yeğdir, gibi özlü atasözlerimizin yerlerinde yeller esiyor!..

Kentleşme, göç hareketleri, büyük kentlerin değişen mimari yapısı mahalle kültürü ile birlikte, komşuluk ilişkilerini de kökten değiştirdi.

Geçmişte komşular arasında yaşanan dayanışma ruhu, sevgi, saygı ve hoşgörü gibi değerler yerini tanık olmadığımız topluma yabancı değerlere bıraktı.

Henüz Anadolu’muzun özünü koruyan il, ilçe ve köylerinde sıcaklığını hissettiğimiz komşuluk ilişkileri devam ediyor olsa da; büyük kentlerin mimari dokusu bozulmuş çok katlı güvenlikli sitelerinde veya rezidanslarında artık eski komşuluklar yaşanmıyor.

YENİ   KOMŞULUK  ANLAYIŞI

İnsanların birbiriyle iletişime geçmekten imtina ettiği, herhangi bir konuda rahatsızlığını dile getirdiğinde başına ne geleceği endişesinde olduğu, selam verip hal hatır sormaktan çekindiği bir dönemden geçiyor yeni komşuluk anlayışı…

Geleneksel komşuluk yaşamında mahallede komşular birbirlerini tanıyor, yardımlaşıyor, çocuklar sokak veya boş arazilerde birlikte oynuyor ve insanlar birbirlerine güveniyordu. Bu komşuluklarda sevgi, saygı ve hoşgörü kültürü hakimdi. Özellikle dini bayramlar hep bir arada coşku içerisinde kutlanırdı.

Şimdi sitelerin kendisi güvenlikli oldu, içinde yaşayan insanlar ise birbirlerine güvenmiyor, karşı karşıya geldiklerinde selamlaşmıyor hal ve hatır sormaktan imtina ediyorlar!

Komşuluğun toplumsal hafızada izlerini sürdürdüğü ortamların başında yalnızca; nişan, düğün, ölüm ve askere uğurlama gibi sosyal etkinlikler geliyor.

DÜNYA  DEĞERLER ARAŞTIRMASI

Dünya Değerler Araştırması 2010-2014 dönemi Türkiye istatistikleri, toplumsal yapı ve komşuluk ilişkileri açısından önemli sonuçlar ortaya çıkardı.

İnternette ‘politikaakademisi.org tan elde ettiğimiz bu verilere göre:

  • Türkiye toplumunun insanlara güveni oldukça düşüktür. Halkın yalnızca % 11,6 sı çoğu insana güvenilebileceğini düşünürken, % 82,9 luk büyük bir çoğunluk diğer insanlara etkileşime geçerken çok dikkatli olunması gerektiğini düşünüyor.
  • Türkiye’de insanların ne tip komşu istemedikleri konusuna gelirsek, en çok istenmeyen komşu tipleri şöyle sıralanıyor: Uyuşturucu bağımlıları ( % 93,3), eşcinseller ( % 85,4), yoğun alkol kullananlar ( % 83,3) AIDS hastaları ( % 79,4), evli olmayıp beraber yaşayan çiftler ( 65,4).
  • Farklı ırktan olanlara, farklı bir dil konuşanlara komşu olmamak konusunda Türkiye toplumu son yıllarda epey bir ilerleme göstermiş ve liberal bir yaklaşım göstermeye başlamış.

Dünya Değerler Araştırmasının ortaya koyduğu bu veriler bir yana, hatırlanacağı gibi başkent Ankara, İstanbul, Gaziantep ve Hatay illerimiz de teröristlerin 2015 ve 2017 yılları arasında gerçekleştirdiği bombalı eylemlerde çok sayıda masum insanımız yaşamını kaybetmiş; daha fazla insanımız da sakat kalarakgenç yaşta ‘engelli, konumuna düşmüştü.

Bu ölümlü eylemlerin ardında yatan gerçek; teröristlerin eylem öncesi kiralık olarak tuttukları evlerde komşularına kendilerine fark ettirmeden eylem hazırlıklarını gerçekleştirmiş olmalarıydı.

Şayet apartman veya site yönetimleri başta olmak üzere, teröristlerin kapı komşuları eylem hazırlıklarını fark etmiş olsalardı, planlanmış terör eyleminin ve masum insanların ölümlerinin önüne geçilmiş olurdu.

  •  

İslam dini, komşularla dostça ilişkiler kurulmasına büyük önem vermiştir. Buhari’den rivayet edilen bir hadiste peygamberimize atfen ‘ Komşu hakkı ile ilgili olarak her seferinde o kadar önemle üzerinde durdu ki, ben daha sonra komşunun komşuya mirasçı olacağını bildiren ayet gelecek sandım, dendiği ifade edilmiş bir başka hadisinde ise;

‘ Bir kul, ahlakını güzelleştirmedikçe, kin ve gayzını yenmedikçe, kendisi için istediklerini başkası için de istemedikçe imanını kemale erdiremez. Çok ibadet etmediği halde, yalnız Müslümanların hayrına çalışmakla cennete girmiş nice kimseler vardır. Komşularının şerrinden emin olmayan kimse tam mü’min değildir., buyurdu.

                

  •  

Komşularla iyi ilişkiler kurmamızın yolu onları iyi tanımaktan, öncelikle tanışmaktan geçer. Günümüzde özellikle büyük kentlerde komşular arasında çıkan sorunlar, arada dostane ilişkiler kurulmamasından kaynaklanıyor.

2017 yılında İstanbul’da yapılan 15nci İstanbul Bienalinin Küratörleri o yılın temasını ‘iyi bir komşu, olarak belirlemişti. Bu, Bienal iyi bir komşu bulmak için değil belki ama, empati sahibi iyi bir komşu olmak için önemli bir sergiydi.

Komşular arasında yardımlaşma, kollama ve nazik davranma gibi özellikler ön plana çıkması gerekirken şiddet boyutuna varan davranışların ortaya çıkması endişe vericidir.

Sosyal iletişimciler ve konunun diğer uzmanları komşuluk ilişkilerinin canlı olması ve sevgiden güç alabilmesi için aşağıdaki önerilerin dikkate alınmasını savunuyorlar:

  • İki komşu arasında bir anlaşmazlık olursa bu sorun  merdiven başında veya kapı aralığında çözülmeye çalışılmamalı.
  • Bekar, engelli, yaşlı veya kimsesiz komşular korunup kollanmalı, maddi ve manevi açıdan desteklenmeli.
  • Eşinden ayrılmış çocukları ile yalnız yaşayan dul komşular, bilinip bilinmeden etiketlenme yoluna gidilmemeli.
  • Komşularla dostane ilişkiler kurmanın yolunun nazik davranıp hal ve hatır sormaktan ve sevgiyle yaklaşmaktan geçtiği unutulmamalı.
  • Balkonda çiçek sularken, çamaşır asarken, yemek yerken, radyo dinleyip televizyon izlerken bir alt katta ya da yanda oturan komşuların rahatsız edilmemesine özen gösterilmeli.
  • Yeterince tanımadan, bir dostluk bağı oluşturmadan komşularla içli dışlı olunmamalı.
  • Komşular arası ilişkilerde taraf tutmadan tarafsız kalınarak sorunların çözülmesine yardımcı olunmalı.

İnsanlar sokakta, iş yerlerinde, parklarda veya evlerde aynı ortamı paylaştığı sürece komşuluk ilişkileri de devam edecektir.

Sonuçta komşular arası ilişkilerin sağlıklı yürüyebilmesi için, karşılıklı hak ve hukukun gözetilmesi, sevgi, saygı ve hoşgörü kültürünü yaşamımızdan eksik etmememiz gerekiyor.

  1.  

e-mail: ozgenatif@gmail.com


 Okunma Sayısı : 85

DİĞER YAZILARI

Yorumlar

Yorum Yap

Adınız Soyadınız

Girilecek rakam : 566615

Lütfen yukarıdaki rakamları yazınız.