En Son Haberler



Atıf ÖZGEN

bilgi@insanidegerler.org
  Özgeçmişi
  Tüm Yazıları

İNSAN YAŞAMINDA ZAMAN YÖNETİMİ

GİRİŞ

İnsan yaşamı zamana endekslidir. Ömrümüz süresince ifade ettiğimiz günler, haftalar, aylar ve yıllar geçen zaman sürecini oluşturan ufak zaman dilimleridir. Bu dilimlere yönelik olarak zamanı hatırlatan vurgulamalar yaparız. 

Yaşamda bir gün; insanın çalıştığı, beslendiği, dinlendiği ve uyuduğu süreçlerden oluşur. İnsan zaman tünelinde çıktığı yolculukta doğumdan ölüme kadar fiziki yapısında olduğu kadar ruhsal, düşünsel ve davranışsal yapısında da önemli değişikliklere uğrar.

Yaşamımızdaki fiziki değişime vurgu yapan çok sayıda şiir ve bu şiirlerin bestelendiği şarkılar vardır. Herhalde bu şiirlerden en anlamlı olanlardan biri Cahit Sıtkı Tarancı’nın 35 yaş şiiridir.

Yaşadığımız dünyada zamanın değişime uğratmadığı canlı veya cansız hiçbir varlık yoktur. Zamana meydan okumaktan ziyade, geçen zamandan ders çıkarmak veya zamanı değerlendirmek daha anlamlıdır.

İranlı İslam bilginlerinden Sadi Şirazi zamanın değerlendirilmesi konusunda ‘ En zor üç şey; sır saklamak, acıyı unutmak, ve boş zamanı değerlendirmek, derken ünlü düşünürlerden Eflatun kendisine; ‘ İnsanoğlunun sizi en çok şaşırtan iki davranışı nedir?, sorusunu şu şekilde cevaplandırmış:

‘’Çocukluktan sıkılırlar ve büyümek için acele ederler. Ne var ki çocukluklarını özlerler. Para kazanmak için sağlıklarını yitirirler. Ama sağlıklarını geri almak içinde para öderler. Sonuçta ne bugünü, ne de yarını yaşarlar. Hiç ölmeyecek gibi yaparlar. Ancak hiç yaşamamış gibi ölürler.,, 

ZAMANI NASIL DEĞERLENDİREBİLİRİZ ?

İnsanoğluolarak çocukluk ve gençlik yıllarında yeterli düzeyde zaman bilincine sahip değiliz. Çoğu zaman önümüzde uzun yıllar olduğunu düşünürüz. Hatta çevremizden veya en yakınlarımızdan kaybettiğimiz bireyler olursa kendimizi geçen zamanla ve yaptıklarımızla sorgulamak yerine bu zamanın yüklediği sorumluluktan kaçınırız.

Cenabı Allah insanları değişik yetenek ve kabiliyetlerle donatmıştır. Her insanın ilgi duyduğu bir çalışma alanı vardır. İnsan olarak öncelikle yaptığımız işi en iyi şekilde yapmakla yükümlüyüz. Çünkü; Bertie Charles Forbes’in dediği gibi, ‘Zamanı öldüren işi de öldürür.,, 17. yüzyılda yaşamış Fransızyazar ve ahlak kuramcısı Jean de La Bruyere göre de; ‘ Hayatın kısalığından en çok yakınanlar, zamanlarını en kötüye kullananlardır.,,

Öncelikle zamana bakış açısını değiştirmeliyiz. Çocuklarımıza geçen zamanın bir daha yerine gelmeyeceği gerçeğini öğretmeliyiz. Yunanlı filozof ve düşünürlerinden Epiktetos’de bu duruma işaretederek ; ‘ Yarın bambaşka bir insan olacağım diyorsun, niye bugünden başlamıyorsun?,, sözüyle bugünde var olmanın önemine değiniyor.

Peygamberimiz Hz. Muhammed’de bir hadisi şerifinde insanların değerini bilmedikleri beş şeyden ikisinin ‘ İhtiyarlık gelmeden gençliğin ve boş zaman gelmeden çalışmanın, kıymetini bilmek gerektiğini ifade ediyor.

Genelde geçen zamanın kıymetini yaşlanınca daha iyi anlıyoruz. Ancak geçen zaman bir daha geri gelmiyor.

Ünlü iş adamlarımızdan çalışma yaşamında başarılı hamleler yapmış, adını Türkiye dışında da duyurmuş olan rahmetli Sakıp Sabancı ölmeden önce söylediği şu söz çok anlamlıdır:

‘’ Çalışmaya doyamadım.,,

İki kelimeden oluşan bu söz büyük anlam içermektedir. Rahmetli Sabancı, bir süre daha çalışmaya ömrü yetseydi daha çok şeyler üretebileceğini ve çalışmanın kendinde doyumsuz bir tat verdiğini ima etmektedir.

Unutmamak gerekir ki bir şeyler üretebilmek için zamana gereksinimimiz vardır. O zamanda içinde bulunduğumuz zamandır. Ünlü yazarlardan Anthony Robbins ‘Kaderiniz karar anlarınızda biçimlenir., derken Russo da ‘ Zor iş, zamanında yapmamız gerekip de yapmadığımız kolay şeylerin birikmesiyle meydana gelir., demektedir.

EN KÖTÜ İSRAF BİÇİMİ ZAMAN İSRAFI

İsraf, günlük yaşamımıza girmiş arzu edilmeyen sonuçlar veren bir tüketim şeklidir. Çalıştırılmayan teknik cihazlar, çöpe atılan yiyecek ve giyecekler, okunmayan kitaplar ve kullanılmayan ilaçlar israfın değişik biçimleridir.

İsrafın en kötü biçimlerinden biri de zaman israfıdır. Ekonomik hayatımızda yaşanan diğer israfların bir şekilde telafisi mümkündür, ancak zamanın telafisi mümkün değildir. Amerikalı yazar bilim ve felsefe adamı Benjamin Franklin bu gerçeği şu sözlerle teyit ediyor:

‘’ Hayatı seviyor musunuz ? Öyle ise zamanı israf etmeyiniz. Çünkü hayat ondan yapılmıştır.,,

Zaman israfının da değişik şekilleri vardır. Çalışan bir insanı gereksiz yere meşgul etmek bu insanın zamanını çalmak demektir.

Gerçek mesleğini bir kenara bırakıp ilgi alanı dışında bir insanı çalıştırmakta o insanın gerçek işine olan katkısını elinden alıp zamanını boş yere harcamak demektir. Bu durumda olan insanlar için ünlü filozoflardan Montesguieu şöyle diyor:

‘’ Boş yere harcayacak zamanı bulmak, yapılması gereken bir işi öldürmek demektir.,,

Peygamberimizde bir hadisi şerifinde iki günü eşit olanı ziyanda görüyor. İslam bilginlerinden Horasanlı Bişri Hafide zamanla değişen sürece farklı bir yorum getiriyor:

‘’ Dün öldü. Bugün can veriyor; yarın ise doğmadı. Zamanınızı bu açıdan görün ve faydalı işler yapın.,,

KUR’AN’DA ZAMAN

Cenabı Allah Kur’an’ı Kerimde değişik surelerdeki ayetlerde zaman kavramına ilişkim önemli hakikatler buyurmaktadır.

Mekke döneminde inen Asr Suresinde Yüce Allah asr’a yani zamana yemin ederek , bazı özelliklere sahip olanlar dışında insanların zararda olduğunu bildiriyor. Yaşamdan kazançlı çıkmak için nelerin yapılması gerektiği anlamlı bir biçimde insanlara aktarılıyor.

Kehf Suresi 17. ayette ise zalim bir hükümdardan kaçarak bir mağaraya sığınan 7 gencin 309 yıl uyur vaziyette kalmasından sonra Cenabı Allah tarafından tekrar diriltilmesi Müslümanların ahiret inancını kuvvetlendiriyor.

Aşağıdaki Secde Suresinin 5. ayeti ise her işin O’na döndürüleceğini açıklayan ve zaman mefhumuna da atıfta bulunan bir ayettir.

‘’Gökten yere her işi O evirip düzene koyar. Sonra bu işler sizin saymakta olduğunuz bin yıl süreli bir günde yine O’na yükselir.,,

SONUÇ

Zaman mefhumu insanın üzerinde dikkatle düşünerek kendi yaşamını sorgulaması ve yakınları başta olmak üzere çevresindekileri de bilinçlendirmesi gerekli bir kavramdır.

Zaman, Cenabı Hakkın insanlara yaşamları süresince ihtiyaç hissettiği sorunları gidermesi için bahşettiği çok önemli bir nimettir. İnsan olarak verilen her nimette olduğu Yüce Rabbimize zaman nimeti içinde şükretmeliyiz.

Yaşadığımız zamanda rahat nefes alıyor, besleniyor ve çalışabiliyorsak insan olarak bunun değerini fark etmeliyiz. Yeri geldiğinde yaşamımızda bir saatin, bir dakikanın veya bir saniyenin ne kadar önemli olduğunu gösteren olaylar yaşarız. Hapishanede veya askerde gün dolduran, hastanede organ bekleyen, ameliyatta olan, çocuklarının doğumunu bekleyen anne ve babalar için beklenen zaman ne kadarda önemlidir!..

Eski Yunanlı oyun yazarı Sofokles de zamanı şifa veren bir ilaç olarak nitelemiş, Rus edebiyatının dev yazarlarından Tolstoy da sabır ve zaman için ‘ İşte benim bahadır askerlerim, benzetmesini yapmıştır.

Sonuçta, Apple’nin kurucusu ve teknoloji dünyasının en önemli isimlerinden olan ve 2011 yılı ekim ayında 56 yaşında vefat eden Steve Jobs’un ifade ettiği gibi;

‘’Her gününüzü son gününüz gibi yaşarsanız, sonunda bir gün haklı çıkarsınız.,,  

 

 Atıf ÖZGEN 

 

 


 Okunma Sayısı : 4861

DİĞER YAZILARI

Yorumlar

Yorum Yap

Adınız Soyadınız

Girilecek rakam : 319123

Lütfen yukarıdaki rakamları yazınız.