EVLENEREK ATILAN DÜĞÜM, BOŞANARAK ÇÖZÜLMEZ!..

Değerli okurlarım, ailedeki birlikteliği sona erdiren boşanma, toplumsal yaşamın bir gerçeği. Aile Mahkemeleri, boşanmak isteyen binlerce çiftin davasını karara bağlıyor. Bu mahkemelere açılan davaların temyize götürülmesi halinde, kural olarak Yargıtay 2. Hukuk Dairesi davaya son noktayı koyuyor. Yargıtay kararları emsal teşkil edebiliyor.

Boşanmak, toplumsal yaşamda zorunlu durumlarda ne denli kabul gören bir sosyal olgu ise ortaya çıkardığı sonuçlarda o denli sosyal bir olgu. Aile, toplumsal yapının en küçük yapı taşı. Bu taşlardan birinin değil, binlercesinin çekildiği bir yapı ayakta durabilir mi?

Toplumsal yapının ayakta duramadığını, şiddetli sarsıntı geçirdiğini özellikle çocuklu ailelerdeki boşanmaların, çocukları oldukça olumsuz etkilemesinden anlıyoruz.

Mevcut Anayasa’mızın Ailenin Korunmasına ilişkin 41. Maddesi şöyle diyor: 

Aile Türk toplumunun temelidir.

Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar.,,

Başta Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı olmak üzere, ailenin ve çocukların korunması amacıyla kurulan bakım ve şefkat evleri, yetiştirme yurtları, özürlü, yaşlı, çocuk ve şiddet gören kadınlara yönelik hizmetler Anayasa’nın amir hükmü doğrultusunda faaliyet gösteriyor. Ama; bu faaliyetlerin ailenin korunması yolunda alınan mesafeyi ve ortaya koyduğu sonuçları sorgulamak gerekiyor.

EVLİLİKLER NEDEN BİTİYOR?

Çiftler, ömür boyu birlikte olmak ve aile birliğini korumak amacıyla evlenme isteklerini yazılı olarak bildiriyor. Evlenmelerine engel bir durumun bulunmadığının tespitiyle şahitler önünde nikah memuru vasıtasıyla nikahları kıyılıyor.

Anımsayacaksınız; aile birliğinin kurulmasıyla nikah memurunun karşısında eş olarak ilan edilen çiftlere ömür boyu mutluluklar dileyen yetkili memurun söylediği şu sözler çok anlamlı:

Evlenmede asıl olan aile birliğini ömür boyu mutluluk içinde korumaktır. Mutluluk karşılıklı sevgi, saygıya bağlıdır. İyi günleriniz olduğu kadar, kötü ve sıkıntılı günlerinizde olacak. Size düşen görev birbirinize destek olmanızdır.

Boşanmaların ortaya koyduğu tablo maalesef çok sayıda çiftin bu temenniyi yerine getiremediğini gösteriyor. Boşanmayı meşru kılan ve yasal dayanağı olan zina, hayata kast, terk, çok fena onur kırıcı davranışlar, fiziksel şiddet gibi nedenler bir yana, ciddiye alınmayacak nedenlerden ötürü çiftlerin boşanmak için Aile Mahkemelerinde dava açtıklarını gözlemliyoruz.

Özellikle şiddetli geçimsizlik nedeniyle açılan boşanma davalarının içeriği incelendiğinde, eşlerin karşılıklı ilişkilerinin sabır, hoşgörü, sadakat, iyi niyet ve anlayış yoksunluğundan ötürü evliliklerini sonlandırdıkları görülmektedir.

Aile, sağlam temeller üzerine kurulmuş, eşlerin birbirlerine pamuk ipliği ile bağlı olmadığı bir yapıda olmalıdır. Boşanma davalarına ilişkin yapılan araştırmalar, eşlerin evliliğin ilk yıllarında birbirlerini yeterince tanımadan, karşılıklı hak ve yükümlülüklerin ihlali sonucu boşanma davası açtıklarını ortaya koymaktadır.

RAKAMLAR NE DİYOR?

Ülkemizde evlenme ve boşanmaya ilişkin istatistikler Türkiye İstatistik Kurumunca periyodik olarak yayımlanmaktadır. Bu istatistiklerden 2005-2008 dönemi incelendiğinde evlenen sayısı ile birlikte boşanmalarında arttığı görülmektedir. Yılda 640 bin civarındaki evlenme sayısına karşılık, boşanmaların da yüz bin civarında olduğu görülmektedir.

Evlenme ve boşanmaların ortaya çıkardığı bazı tespitler bulunmaktadır. TÜİK tarafında 2012 yılı 2. Dönem sonu itibarıyla yapılan bu tespitler şöyledir:

§ Boşanmaların % 40,2 si evliliğin ilk 5 yılı içinde gerçekleşmektedir.

§ Evlilik süresi arttıkça boşanma oranları azalmaktadır.(5-16 yıl arası süren evliliklerde)

§ 16 yıl ve daha fazla süreli evli çiftlerde boşanmaların oranı % 23,8 dir.

§ Boşanma sayısında en fazla azalma % 5,8 ile Batı Karadeniz Bölgesinde, en fazla artış ise % 20,2 ile Ortadoğu Anadolu Bölgesinde görülmüştür.

§ Ortalama ilk evlenme yaşı erkekler için 26.8, kadınlar için 23.7 dir.

GÜZEL OLAN AYNI YUVAYI PAYLAŞABİLMEKTİR

Sevgili okurlarım, sağlıklı bir aile mutluluğa götürür iken boşanmalardan geriye üzüntü, keder ve gözyaşı kalmaktadır. Boşanmayı evliliğin sigortası olarak görenler, boşanma davası açmadan önce iyi düşünmeleri gerekiyor. Çünkü bu sigorta gerçek manada aile bireylerini güvence altına almıyor.

Evli iken boşanma aşamasına gelmiş bir çift için, çözüm olarak boşanmaktan başka bir seçenek kalmamış olabilir. Bu durum çok iyi tespit edilebilmelidir. Özgür, fakat sorumsuz ve daha rahat yaşama uğruna sudan bahanelerle evliliği bitirmek mantıklı bir yaklaşım değildir.

Özellikle evli ve çocuklu ailelerin boşanmadan önce çok daha dikkatli ve duyarlı davranmaları gerekiyor. Çünkü bu tür boşanmalarda, boşanmaların acı faturası çocuklara çıkıyor.

Çevremize şöyle bir baktığımızda, boşanma sonucu parçalanan ailelerde çocuklar yaşama tutunmak için büyük mücadeleler vermekte, veremeyenler ruhsal bunalıma girmekte, devletin yetiştirme yurtları ile bakım ve şefkat evleri, analar ve çocuklar için çözüm olamamaktadır.

Bu durumda boşanmaları azaltan, mutlu evliliğin anahtarını veren çözümler geliştirmek gerekir. 4320 Sayılı Ailenin Korunmasına ilişkin Kanunun 1. Maddesine göre amaç; şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınların, çocukların, aile bireylerinin ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişilerin korunması ve bu kişilere yönelik şiddetin önlenmesi amacıyla alınacak tedbirlere ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Esas olan, eşlerin şiddete yönelmeden karşılıklı hak ve yükümlülükler konusunda saygı ortamının sağlanması, çocukların geleceği konusunda duyarlı davranış sergileme yollarının açık tutulmasıdır.

Günümüzde ailenin korunması ve boşanmaların azaltılması yönünde, görsel ve yazılı basın organlarının yanı sıra değişik kuruluşlarında yeni projeler ürettiği görülmektedir.

Evlilikte, ailenin korunmasına ilişkin projeler geliştirirken dikkate alınması gerekli olan hususların başında; evlilik öncesi, evlilik dönemi ve evlilik sonrası koşulların göz önünde bulundurulması gelmektedir. Şimdi bu koşulları değerlendirelim:

A)    EVLİLİK ÖNCESİ DÖNEM   

Eş adaylarının evliliğe hazır olup olmadıkları ve birbirlerini yeterince tanıyıp tanımadıklarına ilişkin dönemdir. Toplumumuzda bu süreci yeterince değerlendirmeden evlenen çok sayıda insan vardır.

Evlilik öncesi dönemde çoğu kez çiftler birbirlerini tanımak yerine ‘al gülüm, ver gülüm, yaklaşımı ile gününü gün etmek veya suya sabuna dokunmadan tatlı bir söz ve nişan döneminin ardından evlenmeye teşebbüs etmektedirler. Sözlenme ve nişanlanma dönemi toplumsal geleneğimize, yaşanan belki yüz binlerce olay ile girmiş ciddiye alınması gerekli bir dönemdir.

Bu dönem, sonradan üzülüp pişman olmak yerine, ya gerçekten mutluluğu yakalamak yada gerçekleri kabul edip olgun bir yaklaşımla adayların vedalaşabildiği bir dönem olmalıdır.

B)    EVLİLİK DÖNEMİ   

Bu dönem gerçeklerin artık su yüzüne çıktığı dönemdir. Anlaşarak veya birbirlerini tanıyarak evlenen çiftler mutlu bir aile birlikteliği yakalarken, birbirlerine yabancı kalmış çiftler için sıkıntılı ve sorunlu bir dönem yaşanabilir. 

Ailede bazı sorunların yaşanması her şeyin sonu değildir. Günümüzde bazı üniversitelerin Sürekli Eğitim Merkezleri, özel olarak çalışan danışman psikologlar, rehber uzmanlar sıkıntılı süreçten geçen çiftleri terapiye almak suretiyle sorunların çözümünde yardımcı olmaktadırlar.

Aile içi ani öfkelenme veya bazı davranış bozuklukları çiftlerin soluğu Aile Mahkemelerinde alarak dava açmalarına neden olmamalı, ortada çok önemli bir sebep yoksa ebeveynlerinde desteği alınarak barışma ve sorunları konuşarak çözme yolları açık tutmalıdır. Amerikalı yazar karikatürist,  Don Herold’un (1889-1966) ifade ettiği gibi:

Hiçbir zaman çıktığın kapıyı hızlı çarpma geri dönmek isteyebilirsin.

Evlilik döneminde dikkat edilmesi zorunlu en önemli husus varsa çocukların önünde tartışma ortamı oluşturmamaktır. Bu kurala maalesef yeterince özen gösterilmediği için gençlerin önemli bir kısmı büyüdüklerinde evlilik müessesine olumlu yaklaşmamaktadır.

Çiftler, ‘kol kırılır yen içinde kalır, veya sorunlarımızı kendi aramızda çözeriz, yaklaşımı içinde hareket ederlerse ailelerini de parçalanmaktan kurtarabilirler. Ailenin korunması, parçalanmaktan elbetteki çok daha iyidir.

C)    EVLİLİK SONRASI DÖNEM

Bu dönem gemilerin yakıldığı, boşanma davasının sonuçlandığı dönemdir. Eşlerin, artık boşandık ve birbirimizden kurtulduk şeklindeki yaklaşımı şayet çocuklar var ise sonu hüsranla sonuçlanan bir sürece dönüşebilir.

Mahkeme, çocukların geleceği için bir Karar almış olsa da bu durum çocukların en yakını anne ve babasıdır gerçeğini değiştiremez. Bu nedenle eşler ayrılsa da çocuklarına ömür boyu sahip çıkmak zorundadır.

Ne yazık ki; gerçekler böyle olmadığı için parçalanmış ailelerin çocukları yetiştirme yurtlarında, bakım evlerinde kişiliklerini kaybederek toplum tarafından dışlanmaktadır.

Geleceğimizin teminatı olarak baktığımız çocuklarımızı, boşanmaları artırarak kaybetmemeliyiz. Her çocuk, Cenabı Allah’ın ailesine bir armağanı içi cevher dolu kıymetli bir varlıktır.

Sevgili okurlarım, insan yaşamı zamana endeksli türlü güzellikler kadar, üzüntülü ve kederli günlerinde yer aldığı bir süreçtir. Bu süreçten başarı ile çıkmak birazda kendi elimizdedir.

Güzel olan parçalanmak değil, bir araya gelebilmektir. Yuvamızın güzelliğini koruyabilmektir. Ailemizi sahip olduğumuz değerlerimizle ayakta tutabilmektir. Unutmayalım ki daima yıkmak kolay, kalplere girmek zordur. Güzelliklerde aslında kalplerimizde saklıdır. 

Bu güzellikleri ortaya çıkarıp, değerlerimizle zenginleştirdiğimiz bu fani dünyada hepinize mutlu ve sağlıklı günler diliyorum.